Rèn luyện kỹ năng học và tự học hiệu quả là một trong những vấn đề thiết yếu đối với mỗi người khi học tập. Kỹ năng học và tự học hiệu quả giúp chúng ta cải thiện được thành tích học tập, mang lại hào hứng và tiếp thu kiến thức nhanh chóng hơn. 

Kỹ năng học và tự học hiệu quả là gì?

Tự học là hoạt động chủ động tiếp thu các kiến thức và kinh nghiệm trong xã hội, cuộc sống thông qua sự tìm hiểu của cá nhân mà không có sự giúp sức hay tư vấn từ những người xung quanh. Đây là một phương pháp khoa học tối ưu giúp bạn giải quyết được tình trạng đối lập giữa khối lượng kiến thức vô hạn với quỹ thời gian hữu hạn của mình.

Tự học được xem là một trong những kỹ năng mềm và được gọi là kỹ năng tự học, là những hình thức thể hiện hoạt động tự học phù hợp với mục đích và những điều kiện học tập hay làm việc. Bên cạnh đó còn hình thành những thao tác trong việc tự học, đảm bảo cho hoạt động tự học của các nhân đạt được kết quả tích cực.

Trong kỹ năng học và tự học hiệu quả còn bao gồm 3 nhóm kỹ năng chính:

  • Nhóm kỹ năng định hướng tự học, gồm có: kỹ năng tiếp nhận và phát hiện vấn đề, kỹ năng lập kế hoạch tự học phù hợp với ưu điểm và suy nghĩ định hướng của bản thân.
  • Nhóm kỹ năng thực hiện hoạt động tự học, gồm có: kỹ năng nghiên cứu tài liệu học tập, kỹ năng giải quyết các bài tập nhận thức, kỹ năng thực hành.
  • Nhóm kỹ năng có thể biết tự kiểm tra và đánh giá hoạt động tự học.

Năng lực tự học là chỉ khả năng xác định nhiệm vụ học tập chủ động, tự giác. Hoạt động này yêu cầu cá nhân phải có những hành động quyết liệt như:

  • Tự đặt ra các mục tiêu để có sự nỗ lực, phấn đấu thực hiện.
  • Áp dụng thực hiện các phương pháp học tập hiệu quả. 
  • Tự điều chỉnh các hạn chế, khuyết điểm của bản thân khi thực hiện hoạt động tự học thông qua việc tự đánh giá hoặc có thể qua lời góp ý của người thân, bạn bè.
  • Chủ động tìm sự giúp đỡ khi gặp các khó khăn trong quá trình tự học.

Các loại kỹ năng tự học

Kỹ năng tự học được chia làm 4 loại, cụ thể như sau:

Kỹ năng lập kế hoạch: Người sở hữu kỹ năng này luôn biết cách sắp xếp thời gian hợp lý cho việc tự học. Đồng thời, bản thân thường tự giác thực hiện kế hoạch học tập cũng như biết cách làm việc độc lập, tự kiểm tra và đánh giá hiệu suất.

Kỹ năng lắng nghe và ghi chép: Kỹ năng tự học này thường được thể hiện bằng việc chăm chú lắng nghe và có thể hình dung ra những câu hỏi liên quan một cách nhanh chóng. Đồng thời, bạn sẽ luôn ghi chép một cách có chọn lọc và sử dụng ký hiệu riêng để ghi lại thắc mắc của chính mình.

Kỹ năng ôn tập: Loại này giúp bạn tự chủ động nghiên cứu tài liệu để bổ sung kiến thức cho những đoạn thông tin rời rạc, thiếu ý. Bạn có thể tự tái dựng lại bài giảng, kế hoạch một cách logic thông qua quá trình tìm tòi của bản thân. Từ việc tìm ra đáp án, bạn còn có  thể củng cố kiến thức đã học tập và áp dụng hiệu quả vào thực tiễn.

Kỹ năng đọc sách: Đây là một trong những kỹ năng giúp bạn xác định rõ ràng mục đích của việc đọc sách. Để từ đó chọn lựa những loại sách phù hợp cho việc học tập và nghiên cứu. Ngoài ra, bạn cũng cần biết cách đọc sao cho phù hợp (ví dụ đọc lướt để nắm trọng điểm và nội dung tổng thể; hoặc đọc kỹ để phân tích, nhận xét và đánh giá).

Bí quyết rèn luyện kỹ năng học và tự học hiệu quả

Việc rèn luyện tinh thần tự học là cơ hội để bạn tìm hiểu được chuyên sâu hơn vào lĩnh vực mà mình đang quan tâm. Nhờ đó, bạn sẽ có thêm nhiều động lực để trau dồi và bổ sung được lượng kiến thức khổng lồ mới. Điều này sẽ góp phần nâng cao trình độ chuyên môn cũng như mức độ hiểu biết của bạn. Kiến thức chuyên môn chính là nền tảng vững chắc cho công việc, sự nghiệp, cũng như con đường thăng tiến của bạn trong tương lai.

Khi tự học, các bạn sẽ phải nỗ lực tìm tòi các thông tin mới, từ đó hình thành nên tư duy sáng tạo, những yếu tố này tạo điều kiện cho các bạn tìm hiểu, tiếp cận tri thức một cách sâu sắc và toàn diện hơn.

Ngoài ra, kỹ năng tự học còn có vai trò to lớn trong việc giáo dục, hình thành nhân cách cho học sinh. Việc tự học rèn luyện cho các bạn có thói quen vô cùng tốt, đó là suy nghĩ độc lập, tự mình giải quyết được những khó khăn gặp phải trong cuộc sống mà không phải phụ thuộc, dựa dẫm vào ai.

Học là một quá trình lâu dài và để có được nhiều kiến thức bổ ích, mỗi người cần phải có kỹ năng học và tự học hiệu quả. Đặc biệt là trong cuộc sống mà thế giới và công nghệ ngày càng phát triển như ngày nay. Nếu không có kỹ năng học và tự học hiệu quả bạn sẽ bị thế giới bỏ lại phía sau.

>> 5 bí quyết rèn luyện kỹ năng tự học tại nhà thành công

>> Kỹ năng tự học kỹ năng vua để giúp bạn khác biệt và thành công