Doanh nghiệp tạo tác động xã hội (“Impact Entrepreneur”) là một khái niệm đang dần trở nên phổ biến tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp, vốn được xác định là nền kinh tế mũi nhọn của nước ta. Theo anh, hướng đi bền vững cho doanh nghiệp tạo tác động xã hội trong nông nghiệp là gì?

Trong thời đại đổi mới ngày nay, một doanh nghiệp tạo tác động xã hội muốn phát triển bền vững phải đi theo mô hình chuỗi giá trị và hệ sinh thái. Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp xanh, điều đó càng quan trọng.

Chuỗi giá trị nông nghiệp là gì?

Chuỗi giá trị nông nghiệp, hiểu một cách đơn giản là một “dây chuyền” sản phẩm nông nghiệp từ đầu vào (hạ tầng, giống) – sản xuất – thu hoạch – chế biến xử lý – mua bán trên thị trường – đến tay người tiêu dùng.

Về cơ bản khi có một chuỗi giá trị hoàn thiện và kết nối được các bên tham gia từ người nông dân, nhà sản xuất, người tiêu dùng và các cấp ban ngành liên quan thì sẽ tạo ra một hệ sinh thái vững mạnh. Điều này góp phần cực kỳ quan trọng trong việc đưa nền nông nghiệp Việt Nam cất cánh và tạo sức cạnh tranh cao trong nền kinh tế thị trường ngày nay.

Xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp liên kết theo chuỗi đang được xem là một hướng đi mới và nhận được nhiều quan tâm từ các doanh nghiệp cũng như chính quyền địa phương.

Chuỗi giá trị nông nghiệp ở Việt Nam đang ở đâu?

Hiện Việt Nam vẫn chưa có một chuỗi giá trị nông nghiệp có thể tạo ra tác động lớn, giúp cho hàng triệu người nông dân, đa phần chỉ mới dừng lại ở cấp độ cá nhân và còn nhỏ lẻ, manh mún.

Theo ông, thực trạng này xuất phát từ những lý do nào? 

Thực trạng này xuất phát từ 3 lý do sau:

1Thứ nhất, nguồn cung và cầu không gặp nhau. Bất kỳ lĩnh vực kinh doanh nào cũng cần tìm được một thị trường tiêu thụ ổn định trước khi tính đến việc sản xuất lâu dài, còn nền nông nghiệp ở Việt Nam thì đi theo hướng ngược lại, từ đó dẫn tới tình trạng “được mùa rớt giá, được giá mất mùa”, rồi người làm ra không biết bán cho ai và người cần mua không biết mua ở đâu. Sản phẩm nông nghiệp xanh (những sản phẩm hạn chế các tác nhân tiêu cực gây ra bởi nông nghiệp tập quán) lại càng gặp nhiều thách thức hơn do những thông tin bất cân xứng giữa người mua và người bán.
2Thứ hai, vai trò của các cấp ban ngành liên quan trong việc đưa ra các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp còn yếu, chưa nhận được sự quan tâm đúng mức cũng như chưa có nhiều nguồn đầu tư lớn mạnh cho lĩnh vực này.
3Thứ ba, thiếu nguồn nhân lực (trí thức trẻ) để có thể đưa ra các sáng kiến đổi mới, áp dụng công nghệ, mô hình kinh tế 4.0 vào nền nông nghiệp hiện tại.

Theo ông, giải pháp cho vấn đề này là gì?

Để có thể giải quyết những khó khăn và thách thức chung hiện tại, từ đó tạo ra một nền nông nghiệp phồn thịnh, tôi tin việc ta cần làm đó là cải thiện hệ sinh thái khởi nghiệp và nguồn nhân lực trong nông nghiệp định hướng theo chuỗi giá trị và thị trường.

Ông Huỳnh Hạnh Phúc, sáng lập & CEO Green Edu

Mô hình Chuỗi giá trị Nông nghiệp giúp các mắt xích phát triển rời rạc liên kết lại với nhau, để tăng sức cạnh tranh và giá trị cho nông sản Việt Nam, góp phần nâng cao sức cạnh tranh và thu nhập, kiến tạo một nông thôn mới với cơ hội mới cho mọi người.

Mắt xích nguồn nhân lực công nghệ cao là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để mô hình Chuỗi giá trị nông nghiệp có thể vận hành. Ngày nay, dù có rất nhiều bạn trẻ quan tâm đến lĩnh vực nông nghiệp xanh, các bạn giỏi và có chí hướng mong muốn làm một điều gì mới mẻ, có tầm ảnh hưởng đối với nền nông nghiệp nước nhà. Nhưng, các bạn lại đang loay hoay, gặp khó khăn trên con đường tìm kiếm nguồn vốn đầu tư, không có nhiều đất canh tác, cũng như không có nhiều kinh nghiệm và kiến thức trong lĩnh vực này. Điều này có thể tạo ra khoảng cách trong việc tiếp cận lĩnh vực nông nghiệp đối với họ.

Hiện, Green Edu đang xây dựng chương trình Phát triển Cộng sự Chuỗi giá trị (Value Chain Associate Programme – VCAP), là chương trình phát triển và tạo môi trường cho tài năng trẻ phát huy thế mạnh và cống hiến cho hệ sinh thái Nông nghiệp. VCAP đang tìm kiếm những tài năng trẻ đến từ nhiều lĩnh vực cùng tham gia giải quyết vấn đề Nông nghiệp – Nông thôn – Nông dân.

Xin cám ơn ông!

Cộng sự Chuỗi giá trị sẽ làm gì?
– Trở thành các nhà tư vấn đào tạo kiêm điều phối giúp giải quyết các vấn đề trong lĩnh vực Nông nghiệp – Nông thôn – Nông dân theo định hướng chuỗi giá trị và thị trường.
– Làm việc cùng với địa phương, tìm hiểu những vấn đề nan giải của họ, thúc đẩy nguồn cảm hứng để giúp họ đưa ra quyết định thay đổi. Nền tảng chương trình này được xây dựng dựa trên tinh thần đồng kiến tạo, học tập đa phương.
– Đào tạo và tư vấn cho các nhóm nông nghiệp (nông dân, lãnh đạo HTX, các bạn trẻ khởi nghiệp).
– Thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển (ecosystem building).
– Tư vấn về các mô hình kinh doanh trong nông nghiệp (business model development) để kết nối họ tiếp cận với thị trường, nguồn nhân lực, công nghệ thông tin.
– Tham khảo thêm thông tin chi tiết của chương trình tại: https://greenjob.vn/vca/