“Lịch sử mang khuôn mặt nông dân” thời bấy giờ

“Việt Nam đất nước ta ơi,

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn…”

(Việt Nam quê hương ta _ Nguyễn Đình Thi)

Thơ ca Việt Nam đã đưa những hình ảnh đẹp của quê hương như “Biển lúa, cánh cò, người nông dân chân lấm tay bùn” đi sâu vào tâm thức của bất kỳ đứa trẻ nào được sinh ra và lớn lên ở nơi đây. Từ thời tiểu học, tôi được học và biết rằng Việt Nam là một đất nước của nền văn minh lúa nước, “thời tiết, đất đai …” đã hỗ trợ người nông dân nhỏ bé nuôi trồng rất thuận lợi và góp phần giúp quê hương lên những thứ hạng nhất nhì thế giới về Nông nghiệp. Lớn thêm một chút, khi được tiếp cận với nhiều thông tin trong nước và quốc tế, tôi thường xuyên nhìn thấy những tin tức đề cập đến việc nông sản Việt không thể xuất khẩu, nông dân đa số vẫn nghèo khổ, liên tục phải giải cứu nông sản … và cũng luôn tự hỏi rằng: “Đâu rồi những lợi thế về nông nghiệp trong quá khứ, đâu rồi cái tên mỹ miều “nước xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới”, những con số ấn tượng luôn rổn rảng trên các phương tiện truyền thông đã làm nức lòng bao người mà sao người nông dân vẫn không thể thoát khỏi cảnh nghèo đói, nỗi lo cơm ăn áo mặc hằng ngày?”

Nhen nhóm cơ hội tìm ra một giải pháp cho nỗi lo người nông dân

Đến thời điểm bước chân vào cánh cổng trường đại học, tôi chọn một ngành học với mong muốn có thể giúp tôi giải đáp được phần nào những câu hỏi đó – Ngành Công nghệ sinh học về Nông nghiệp.

Trong thời đại người người nhà nhà chuyển từ làm lụng bằng tay chân sang sử dụng máy móc công nghiệp, dân cày bỏ ruộng lên thành phố kiếm cơm, hàng ngàn nhà máy xí nghiệp mọc lên san sát nhau làm cho diện tích đất trồng trọt và người lao động thiếu thốn ít nhiều. Công nghệ sinh học ra đời nhằm tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng và mang lại hiệu quả kinh tế cao, từ đó nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của các nông sản hàng hóa, tăng nhanh tỷ lệ nông – lâm – thủy sản chế biến xuất khẩu.

Sự lựa chọn Ngành học Công nghệ sinh học về Nông nghiệp thực sự là một ngôi sao sáng trong cuộc đời tôi, nó chưa hẳn đã trả lời được những thắc mắc thuở ban đầu, nhưng nó đã gợi ý cho tôi một lối thoát cho sự túng quẫn, nghèo khổ của người nông dân. 

Ở giảng đường đại học, tôi được đồng hành với những bạn trẻ cùng chung hướng đi là Nông nghiệp sạch, phát triển bền vững cho Nông nghiệp, giúp nông dân thoát khỏi cảnh “ruộng không nuôi nổi người, miền quê không còn là nơi đáng sống”. Thời gian được học và trải nghiệm ở đây đã tạo dựng cho tôi một nền tảng kiến thức liên quan đến Nông nghiệp.

Thấu hiểu nỗi lo của người nông dân qua lăng kính thực tế

Đối với Nông nghiệp ở thành thị, câu chuyện tìm việc làm như “mò kim đáy bể”. Với một cô bé mới ra trường, tôi không biết nên tìm công việc như thế nào mới phù hợp với ngành nghề mình học. Khi mới ra Trường, tôi vào bệnh viện Ung bướu làm việc với vị trí không liên quan đến ngành học, đó là Cung cấp các thiết bị y tế.

Ở đây thật sự kinh khủng, trong khoảng thời gian 1 năm rưỡi, tôi đã nhìn thấy vô vàn người bệnh bị nhiễm hóa chất dẫn đến ung thư giai đoạn cuối – những cơn đau khó lành. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến ung thư, và một trong số đó là liên quan đến hóa chất trực tiếp và gián tiếp,  những loại hóa chất để kiểm soát sâu bệnh và làm cây trái ngon hơn như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc diệt nấm và phân bón từ vùng trồng đến thực phẩm trao tận tay người dùng. Tôi thấy lo khi thực phẩm – nguồn nông sản do chính tay người nông dân tạo ra lại là mầm bệnh tích tụ trong cơ thể của người tiêu dùng từ ngày này qua tháng khác, và lo hơn về căn nguyên của vấn đề này. Đâu sẽ là lối thoát cho họ, cho chính người tiêu dùng?

Theo Tổ chức Lương Thực & Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc, nông dân trên toàn cầu bị thiệt hại khoảng 30-40% sản lượng cây trồng do dịch hại và sâu bệnh khi không sử dụng hóa chất nông nghiệp. Đối với nước ta, hằng năm có hàng nghìn hecta cây trồng và hoa màu bị phá hủy bởi các loài sâu bệnh và bệnh nấm (theo Cục Bảo vệ thực vật), nó gây thiệt hại rất lớn cho người nông dân. Vì thế, người nông dân với mong muốn sản xuất nhiều, bán được càng nhiều càng tốt, càng nhanh càng hay, họ phải sử dụng các loại hoá chất vô tội vạ, dẫn đến hậu quả vô cùng tai hại cho chính họ và người tiêu dùng.

Chìa khóa “Nông nghiệp sạch” ở Green Edu

Vẫn khao khát thuở nhỏ, đi tìm một nền nông nghiệp Việt có vị thế trên thế giới, một nền Nông nghiệp sạch và những gì hiện ra trước mắt tôi càng thôi thúc bản thân hơn, tôi đặt hồ sơ xin việc vào tất cả những nơi có thể giải quyết được vấn đề nông nghiệp hiện tại, và cơ hội từ Green Edu đã mỉm cười.

Tôi đã gia nhập vào đội VCA trong chương trình VCAP – Chương trình Phát triển Cộng sự Chuỗi giá trị với mong muốn sẽ giải đáp được câu hỏi mà bản thân trăn trở bấy lâu về các vấn đề trong lĩnh vực Nông nghiệp – Nông thôn – Nông dân.

Cùng đội VCA đi đến nhiều nơi, có một lần tôi được trải nghiệm sinh hoạt 5 ngày tại 1 nông trại ở Đà Lạt. Hằng ngày, cùng sinh hoạt với người nông dân, ăn chính những nông sản do chính mình vun trồng. Chúng tôi được nghe câu chuyện của anh chủ nông trại, biết được động lực của anh là vì tình yêu với môi trường, thiên nhiên, anh sẵn sàng tháo bỏ nhà kính để quay lại cách trồng truyền thống. Anh kể, từ lúc dỡ khu nhà kính với suy nghĩ “nhà kính như cái lồng đầy thuốc độc”, vườn dâu cũ đang cho thu nhập hàng trăm triệu bị lụi tàn dần vì không hề phun thuốc, bón phân, nhưng dâu tàn thì rau dại, cỏ dại lại mọc um tùm. Khi đất bắt đầu tự thải độc và phục hồi được, những loại cây anh trồng như cà chua socola, atiso, cần tây … bắt đầu sống khỏe trên đất mà chẳng cần phân thuốc. Và Anh tham gia dự án “Trả lại mảng xanh cho Đà Lạt”.

Câu chuyện của anh đã truyền cảm hứng, tôi nhận ra rằng vẫn còn nhiều người muốn được góp sức của mình để trong vấn đề biến đổi khí hậu. Ở ngoài kia, những người như vậy luôn mang trong lòng một tình yêu với từng cành cây ngọn cỏ, nhưng vẫn đang phải loay hoay tìm điểm bắt đầu. “Có người phải mất đi gần nửa gia tài để có thể định hướng được sự phát triển mảnh vườn của mình. Có người may mắn hơn, họ tìm được người cùng chí hướng để thực hiện cùng nhau…” Và tôi biết rằng, team VCA chúng tôi sinh ra với sứ mệnh đi tìm họ để giúp đỡ họ trên con đường đó.

Value Chain Associate Program (VCAP) là chương trình phát triển và tạo môi trường cho tài năng trẻ ở  tất cả các ngành nghề phát huy thế mạnh và cống hiến cho cộng đồng, cho hệ sinh thái Nông nghiệp ngày càng hưng thịnh. Là một Associate (Cộng sự), bạn sẽ trở thành những “chiến binh” trang bị đầy đủ kỹ năng với sứ mệnh giải quyết các vấn đề Nông nghiệp – Nông thôn – Nông dân theo định hướng chuỗi giá trị và thị trường. Để trở thành một phần của VCAP – chương trình Cộng sự chuỗi giá trị như Ân, ứng tuyển vào chương trình VCA cùng chúng tôi ngay.