Định hướng nghề nghiệp nên bắt đầu từ khi nào?

Định hướng nghề nghiệp nên bắt đầu từ khi nào?

Cùng với sự phát triển của xã hội, ngày càng có nhiều ngành nghề xuất hiện để đáp ứng cho nhu cầu sống của con người. Vậy nên định hướng nghề nghiệp nên bắt đầu từ khi nào để đạt được mục tiêu hiệu quả?

Lợi ích khi phụ huynh định hướng nghề nghiệp từ sớm cho con

Sự nghiệp, công việc là một phần thiết yếu trong cuộc sống của mỗi người. Vì thế, mọi quyết định về lựa chọn nghề nghiệp phải được cân nhắc thật kỹ vì nó ảnh hưởng rất nhiều đến cả quãng đời của bạn. Và khi bạn biết định hướng nghề nghiệp từ sớm, thì đây là những lợi ích có thể mang đến:

  • Xác định được mục tiêu định hướng nghề nghiệp từ giai đoạn sớm đến rất sớm có thể giúp bạn dễ dàng và nhanh chóng nắm được rõ ràng lộ trình và mục tiêu phát triển học tập cho bản thân.
  • Xác định đúng mục tiêu nghề nghiệp của mình còn giúp bạn tránh việc mất quá nhiều thời gian và tiền bạc khi đầu tư vào những kiến thức hay những ngành nghề không thích hợp.
  • Định hướng nghề nghiệp rõ ràng chuẩn xác trong tương lai giúp bạn không phải tiếc nuối vì những chọn lựa chưa đúng đắn hay vấp phải sai lầm.

Cần lưu ý gì khi lựa chọn nghề nghiệp ?

Những lưu ý khi định hướng lựa chọn nghề nghiệp:

  • Trường học chỉ mang lại cho các bạn một phần nào kiến thức, chính vì vậy khi ra trường các bạn sẽ phải nỗ lực không ngừng học tập từ bạn bè, từ đồng nghiệp và từ người đi trước
  • Kiến thức là vô hạn vì vậy hãy không ngừng tìm hiểu cũng như trau dồi nhiều hơn nữa. Đó sẽ là một nền tảng vững chắc để lựa chọn đúng nghề nghiệp.
  • Nếu vì nhiều yếu tố mà bạn không thể theo học theo ngành đúng sở thích thì cũng không sao vì trong thời gian học tập bạn vẫn có thể tranh thủ thời gian để tìm hiểu hoặc tham gia các hội nhóm, hoạt động xã hội liên quan đến ngành mình thích
  • Ngoài ra, bạn cũng không nên bỏ ngoài tai ý kiến của phụ huynh hoặc người thân. Bởi họ sẽ đưa ra những lời khuyên được dựa trên kinh nghiệm quý báu đã trải qua trong cuộc sống

Vậy định hướng nghề nghiệp nên bắt đầu từ khi nào?

Đây cũng là một câu hỏi khá phổ biến của các bậc phụ huynh. Đặc biệt là những cha mẹ đang có con trong độ tuổi THPT. Nhưng liệu đến giai đoạn THPT mới định hướng nghề nghiệp cho con thì là sớm hay muộn?

Rất nhiều bạn học sinh ngay từ bé đã có những năng khiếu nổi trội. Chính vì vậy mỗi bậc phụ huynh cần có sự quan sát tinh tế để có thể phát hiện ra khả năng tiềm ẩn trong con để có thể phát huy nó một cách hợp lý.

Trang bị cho con kỹ năng sống, vốn kiến thức cũng như ngoại ngữ là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Bởi đó chính là bước chuẩn bị hành trang cần thiết nhất cho sự phát triển của con. Và khi con đã có một nền tảng kiến thức, ngoại ngữ cũng như kỹ năng sống nhất định sẽ là động lực to lớn để việc định hướng nghề nghiệp tương lai được chính xác và chắc chắn hơn.

Đồng thời, phụ huynh cũng cần chuẩn bị điều kiện tài chính ổn định để có thể hỗ trợ cho chặng đường học tập của các em. Và khi có một vốn tài chính ổn định, đảm bảo khả năng chi trả cho chi phí học tập thì cha mẹ mới nên tiến hành định hướng nghề nghiệp rõ ràng và cụ thể cho con của mình.

Các yếu tố quan trọng khi định hướng nghề nghiệp

Dù là định hướng nghề nghiệp cho các con ngay từ thuở nhỏ hay cho những người đã đi làm, tất cả đều phải đáp ứng đủ 3 tiêu chí quan trọng gồm: Đam mê, năng lực và cơ hội nghề nghiệp. 

Các yếu tố quan trọng khi định hướng nghề nghiệp

1. Sự đam mê với nghề nghiệp

Sự yêu thích đối với ngành nghề sẽ là động lực lớn để bất cứ ai cũng có thể làm tốt công việc của mình. Vì vậy, khi định hướng nghề nghiệp cho con, phụ huynh nên cân nhắc và đưa ra những định hướng mà trẻ yêu thích cũng như phù hợp với trẻ. Không nên ép buộc con đi theo hướng mà con không thích vì sẽ tạo cho con áp lực nặng nề và gây ảnh hưởng đến tâm lý về sau. 

2. Tiềm lực của trẻ 

Nếu chỉ có đam mê và sự yêu thích thì thật sự chưa đủ, phụ huynh cần cân nhắc lựa chọn những lĩnh vực phù hợp năng lực của con. Ba mẹ nên lựa chọn và phát triển con ở những lĩnh vực mà con vừa có thể làm giỏi và vừa yêu thích. Chỉ có như vậy, tiềm năng của trẻ mới được bồi dưỡng và tạo điều kiện phát triển một cách tốt nhất. 

3. Cơ hội phát triển nghề nghiệp 

Bất cứ phụ huynh nào cũng luôn muốn con mình có một công việc ổn định cùng nhu cầu tuyển dụng cao và mức lương cạnh tranh. Vì thế trước khi bắt đầu định hướng, ba mẹ cần tìm hiểu những ngành nghề nào có tiềm năng trong tương lai, đặc biệt quan trọng vào lúc sau khi con tốt nghiệp đại học và bắt đầu giai đoạn tìm việc làm. 

Nếu chọn phải những ngành đang có quá nhiều người theo đuổi thì cơ hội tìm việc sẽ trở nên khó khăn cao vì phải cạnh tranh với nhiều ứng viên. Bên cạnh đó nếu chọn phải những ngành còn quá mới mẻ hay tiêu chí đầu vào hà khắc cũng sẽ khó tìm được việc hay công việc bấp bênh và không ổn định. 

>> 6 bước tự định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân

>> Danh sách những khóa học phát triển bản thân online miễn phí không nên bỏ qua

Tại sao phải định hướng nghề nghiệp cho bản thân từ sớm?

Tại sao phải định hướng nghề nghiệp cho bản thân từ sớm?

Đối với những người trưởng thành, làm sao để định hướng nghề nghiệp đúng là điều rất quan trọng. Vậy tại sao phải định hướng nghề nghiệp cho bản thân? Cùng tìm hiểu thêm thông tin trong bài viết sau đây.

Định hướng nghề nghiệp đúng là gì?

Định hướng nghề nghiệp là một quá trình mà sau đó kết quả cho bạn biết về ngành nghề phù hợp với năng lực, tích cách và sở thích của bạn nhất. Từ đó giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân, cũng như cách xử lý các vấn đề còn vướng mắc như việc quản lý thời gian, phân bổ kiến thức… và hiểu hơn về mong muốn trong việc lựa chọn nghề nghiệp để theo đuổi.

Tại sao cần phải định hướng nghề nghiệp đúng càng sớm càng tốt?

1. Xác định được lộ trình và mục tiêu nghề nghiệp

Định hướng nghề nghiệp giúp nhiều người đang ở lứa tuổi lựa chọn nghề nghiệp có thể xác định được hướng đi phù hợp với riêng mình. Đồng thời xác định được mục tiêu cũng như lộ trình nghề nghiệp để theo đuổi và dễ dàng khẳng định mình trên hành trình sự nghiệp sau này.

2. Xây dựng được một cuộc sống chất lượng hơn

Định hướng nghề nghiệp từ giai đoạn sớm hoặc rất sớm sẽ giúp người học dành thời gian rèn luyện, học tập và nghiên cứu. Để trong tương lai có thể dễ dàng tìm kiếm được công việc phù hợp với năng lực và sở thích bản thân. Nghề nghiệp phù hợp có thể giúp nuôi sống được bản thân, gia đình và hơn cả là cả những người xung quanh. Ý nghĩa của việc định hướng nghề nghiệp chính là tạo dựng cuộc sống chất lượng hơn.

3. Tăng hiệu suất lao động và hiệu quả làm việc

Định hướng nghề nghiệp từ ban đầu sẽ tạo điều kiện thiết thực giúp cho bản thân yêu thích công việc và góp phần tăng năng suất lao động, hiệu quả làm việc sau này. Và một khi chúng ta có niềm đam mê với công việc thì chắc chắn hiệu suất làm việc sẽ đạt đỉnh cao nhất.

4. Duy trì năng lượng cho mỗi ngày làm việc

Để tránh tạo ra tình trạng uể oải, mệt mỏi khi làm việc mỗi ngày hay tình trạng stress, chán chường với chính công việc của mình thì định hướng công việc sẽ tạo ra nguồn năng lượng mới. Bản thân cảm thấy thích và mỗi ngày làm việc đều sẽ hứng thú cảm thấy hứng thú cũng như tạo ra kết quả công việc tốt nhất.

Các bước để định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân

Tại sao phải định hướng nghề nghiệp cho bản thân từ sớm
Định hướng nghề nghiệp đúng sẽ là chìa khóa để giúp bạn đến gần hơn với thành công.

1. Dành thời gian nghiêm túc cho định hướng nghề nghiệp tương lai

Việc định hướng nghề nghiệp tương lai rất quan trọng vì công việc là một phần thiết yếu của cuộc sống. Công việc giúp bản thân cảm thấy có ích, tạo nguồn thu nhập nuôi sống bản thân, gia đình. Đồng thời đóng góp xây dựng cho cộng đồng và xã hội, tạo niềm vui sáng tạo trong công việc,…

Chọn lựa nghề nghiệp phù hợp sẽ mang lại những lợi ích tích cực như phát triển được nghề nghiệp, tiết kiệm thời gian, công sức và tạo ra nhiều tiền bạc,…Vì vậy, hãy dành thời gian cho những điều bạn xem là quan trọng.

2. Loại bỏ các vấn đề sai lầm khi định hướng nghề nghiệp

Các suy nghĩ chọn nghề theo “Mác”, theo “Nhãn”, theo phong trào mà không biết nghề đó có phù hợp với mình không cần được loại bỏ ngay từ sớm. Chọn nghề theo sự áp đặt của cha, mẹ hoặc sự rủ rê của người khác đến từ bạn bè, người quen hay chọn nghề theo may rủi bằng những phương pháp ngẫu nhiên sẽ dẫn đến việc không phù hợp với năng lực, tính cách, sở thích của bản thân. 

Ngoài ra, vẫn còn tồn tại những quan điểm chưa đúng khi chọn nghề mà không quan tâm đến điều kiện gia đình và nhu cầu xã hội như:

  • Chọn nghề đang hot trên thị trường và dễ kiếm tiền
  • Không xem xét các điều kiện về tài chính, thời gian học hay đầu ra của nghề…

Chính vì vậy, để chọn được nghề phù hợp, hãy thực hiện các bước quan trọng trong quá trình hướng nghiệp. Đặc biệt, đừng chờ đợi hay phụ thuộc quá nhiều vào những người định hướng nghề nghiệp cho mình.

3. Hãy xác định bản thân sẽ phù hợp với lĩnh vực hoặc ngành nghề nào

Để biết bản thân thích hợp với nghề nghiệp nào, bạn hãy tìm hiểu các lĩnh vực nghề nghiệp trong xã hội. Mỗi nghề nghiệp sẽ có rất nhiều việc làm khác nhau vì thế cần nắm được các kiến thức tổng quát về các lĩnh vực. Đồng thời trả lời các câu hỏi:

  • Công việc nào sẽ phù hợp với tôi?
  • Công việc nào sẽ là tạo động lực cho tôi mỗi ngày?…

4. Xác định mục tiêu để định hướng nghề nghiệp

Sau khi đã lựa chọn được nghề nghiệp, bạn hãy xác định mục tiêu cụ thể bạn muốn đạt tới trong công việc đó và bắt đầu lên kế hoạch để thực hiện mục tiêu. 

Bạn muốn trở thành một Giám đốc hay một Doanh nhân thành đạt? Bạn thích thu nhập cao hay cơ hội thăng tiến, phát triển nghề nghiệp? Bạn muốn được làm việc chuyên nghiệp hay trong một môi trường năng động, hay còn điều gì khác nữa? 

Hãy nhớ xem xét kỹ những điều mong muốn ở tương lai. Và phải làm gì để đạt mục tiêu?

5. Xác định năng lực học tập cũng như thiên hướng cá nhân của bạn

Mỗi cá nhân đều có những nét đặc trưng cùng những ưu, khuyết điểm riêng. Chính vì vậy, định hướng nghề nghiệp phải xuất phát từ tiềm lực, sở thích và thiên hướng của bản thân. Và khi dựa trên chính bản thân để định hướng nghề nghiệp bạn sẽ cân bằng được cuộc sống và thỏa mãn những khát khao của chính mình. Làm công việc đúng sở trường và khuynh hướng phát triển sẽ giúp bạn tiếp thu kiến thức nhanh chóng cũng như hoàn thành công việc hiệu quả hơn.

Và cũng như vậy, mỗi lĩnh vực ngành nghề sẽ yêu cầu bạn phải có những kỹ năng và điều kiện riêng biệt. Vì vậy, khi đã xác định được tài năng và thiên hướng hãy liệt kê những nghề nghiệp phù hợp với chính mình. Để từ đó xem xét thật kỹ và nhận ra đâu là nghề nghiệp mà bạn thực sự muốn làm.

Xem thêm:

>> Danh sách top 5 blog phát triển bản thân thú vị nhất bạn nên biết

>> Nên làm gì khi bạn đang mất định hướng nghề nghiệp?

6 bước tự định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân

6 bước tự định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân

Định hướng nghề nghiệp tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại là vấn đề làm cho đa số các bạn trẻ phải suy nghĩ. Vậy bạn đã biết rõ  5 năm tới bạn muốn trở thành người như thế nào? Lộ trình nghề nghiệp của bạn nên theo hướng nào? 6 bước tự định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân sau đây sẽ giúp bạn phát triển một cách hiệu quả nhất.

Định hướng nghề nghiệp đúng có ý nghĩa gì?

Định hướng nghề nghiệp chính là việc cá nhân mỗi người phải tự đặt ra các lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai. Và nghề nghiệp này cần đảm bảo phù hợp với khả năng cũng sở thích, tính cách và điều kiện gia đình… Bên cạnh đó, những yếu tố khác như mức thu nhập, cơ hội việc làm cũng phải được thỏa đáng. 

Định hướng nghề nghiệp đúng sẽ giúp bạn được làm công việc phù hợp với sở thích và năng lực để từ đó đảm bảo chất lượng cuộc sống. Mất phương hướng hay định hướng nghề nghiệp sai lầm sẽ khiến bạn cảm thấy bất lực, bế tắc, chán nản và mất niềm tin vào chính mình.

Ngoài ra, việc hướng nghiệp đúng từ sớm còn giúp bạn chạm đến thành công nhanh hơn vì công việc lựa chọn đúng sở trường và đam mê của bạn. Bạn sẽ được giảm nguy cơ bỏ nghề hay làm trái nghề hoặc phải làm nhiều nghề khác nhau, thậm chí là thất nghiệp.

Có định hướng nghề nghiệp đúng đắn, bạn sẽ biết cachs lên kế hoạch học tập hiệu quả hơn khi: Biết rõ mình cần trau dồi những gì, tiết kiệm được thời gian và tiền bạc đầu tư vào việc học những khóa học hay những ngành nghề không phù hợp.

6 bước định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân

6 bước tự định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân

1. Vượt qua những lối mòn trong định hướng nghề nghiệp đến từ gia đình và xã hội

Các suy nghĩ chọn nghề theo “Mác”, theo “Nhãn”, theo phong trào mà không biết nghề đó có phù hợp với mình không cần được loại bỏ ngay từ sớm. Chọn nghề theo sự áp đặt của cha, mẹ hoặc sự rủ rê của người khác đến từ bạn bè, người quen hay chọn nghề theo may rủi bằng những phương pháp ngẫu nhiên sẽ dẫn đến việc không phù hợp với năng lực, tính cách, sở thích của bản thân. 

Ngoài ra, vẫn còn tồn tại những quan điểm chưa đúng khi chọn nghề mà không quan tâm đến điều kiện gia đình và nhu cầu xã hội như:

  • Chọn nghề đang hot trên thị trường và dễ kiếm tiền
  • Không xem xét các điều kiện về tài chính, thời gian học hay đầu ra của nghề…

Chính vì vậy, để chọn được nghề phù hợp, hãy thực hiện các bước quan trọng trong quá trình hướng nghiệp. Đặc biệt, đừng chờ đợi hay phụ thuộc quá nhiều vào những người định hướng nghề nghiệp cho mình.

2. Tìm hiểu các lĩnh vực và những nghề nghiệp trong xã hội

Để biết bản thân thích hợp với nghề nghiệp nào, bạn hãy tìm hiểu các lĩnh vực nghề nghiệp trong xã hội. Mỗi nghề nghiệp sẽ có rất nhiều việc làm khác nhau vì thế cần nắm được các kiến thức tổng quát về các lĩnh vực.

3. Xác định thế mạnh và tiềm lực của bản thân

Có quan niệm cho rằng: “Bản thân đam mê hay thích điều gì thì mình sẽ làm tốt điều đó”. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy rằng logic này chưa hoàn toàn chính xác. Ngược lại, khi bạn có thế mạnh và làm tốt một việc gì thì kết quả bạn sẽ đam mê với chính công việc đó. 

Để tự định hướng nghề nghiệp đúng, cần xác định được thế mạnh của bản thân là gì. Hãy dựa vào kết quả những việc làm mà bạn đã từng thành công trước đó. Hoặc có thể nhờ đến sự đánh giá của bạn bè, người thân xung quanh. Thỉnh thoảng lời khen của những người tiếp xúc với bạn sẽ cho bạn biết được thế mạnh của mình.

Hãy chọn ra những nghề nào thích hợp nhất với bản thân để nghiên cứu. Đồng thời, tận dụng các cơ hội để làm những công việc liên quan tới nghề mình lựa chọn. Lúc này đây, bạn sẽ khám phá được năng lực, sở thích và tính cách bản thân mình có phù hợp với nghề hay không.

4. Tạo danh sách những yếu tố liên quan đến nghề nghiệp bạn muốn

Sau khi đã tìm hiểu về các lĩnh vực và ngành nghề trong xã hội hãy tạo danh sách những yếu tố nhỏ mà bạn thích trong đó. Ví dụ: Bạn thích một công việc có thể giao tiếp với nhiều người, hoặc muốn thiên về nghiên cứu, bạn thích môi trường làm việc năng động, hoạt bát hay chuyên nghiệp… Liệt kê được càng nhiều câu hỏi và tự trả lời, bạn càng khám phá rõ hơn nghề nghiệp phù hợp với mình.

5. Học thêm những kỹ năng mềm liên quan công việc

Những người thành công chỉ dùng 25% kiến thức chuyên môn và 75% còn lại là nhờ vào những kỹ năng mềm đến từ học tập và tích lũy được. Tham gia vào các khóa học kỹ năng mềm tại trường học, các câu lạc bộ đội nhóm hoặc bất kỳ một cộng đồng xã hội nào, khi tập trung vào một kỹ năng nào đó bạn sẽ xác định được công việc tương lai mình muốn làm.

6. Tự trải nghiệm, khám phá và tìm hiểu bản thân

Định hướng nghề nghiệp đúng cho bản thân trong tương lai, không gì bằng hãy tự mình trải nghiệm và khám phá. Bạn có thể đi làm thêm ngay từ khi bạn đang còn ngồi trên ghế giảng đường và nên thử nhiều lĩnh vực khác nhau. Đó là cách nhanh nhất và tốt nhất để khám phá và phát hiện ra nghề nghiệp phù hợp với bản thân.

Lời khuyên để bạn tự định hướng nghề nghiệp đúng

Sở trường và sở thích là 2 yếu tố giúp bạn có khả năng thành công cao trong công việc mình lựa chọn. Bởi được làm điều mình giỏi – thích, chúng ta sẽ có niềm đam mê và sự quyết tâm cao hơn.

Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo các bài trắc nghiệm định hướng nghề nghiệp và kiểm tra tính cách để hiểu rõ thêm bản thân. Một số bài kiểm tra thông dụng có thể kể đến như:

  • Trắc nghiệm tính cách MBTI: Bạn sẽ khám phá xem tính hướng nội/hướng ngoại của bản thân, xu hướng làm việc cũng như điểm mạnh/điểm yếu.
  • Mô hình DISC: Thủ lĩnh (D – Dominance); Tạo ảnh hưởng (I – Influence); Kiên định (S – Steadiness); Tuân thủ (C – Compliance).
  • Trắc nghiệm Holland Code: Với 6 mật mã (RIASEC), dựa trên phương diện, tính cách con người và môi trường làm việc, gồm: 
    • R – Realistic (Nhóm Kỹ thuật)
    • I – Investigative (Nhóm Nghiên cứu)
    • A – Artistic (Nhóm Nghệ Thuật)
    • S – Social (Nhóm Xã hội)
    • E – Enterprising (Nhóm Quản lý)
    • C – Conventional (Nghiệp vụ)

Xem thêm:

>> Top 12 thói quen tốt để phát triển triển bản thân tốt hơn mỗi ngày

>> Danh sách những khóa học phát triển bản thân online miễn phí không nên bỏ qua