Bạn có thể biết rằng trẻ em có xu hướng bốc đồng và cố gắng tập trung khi các em không muốn. Vậy tại sao hầu hết người lớn lại cảm thấy khó học ngoại ngữ trong khi trẻ em lại thấy dễ dàng? Tại sao những bộ não nhỏ bé, thiếu tập trung và chưa hoàn thiện đó lại vượt trội hơn những người bạn trưởng thành?

Mặc dù bộ não của người lớn phát triển hơn nhiều so với não của trẻ em, nhưng người lớn lại gặp khó khăn hơn nhiều trong việc học ngôn ngữ mới. Tuy nhiên, người lớn có thể áp dụng một số chiến lược phù hợp để dễ dàng tiếp thu kỹ năng và kiến ​​thức mới.

Hệ thống trí não quyết định khả năng học ngôn ngữ

Để hiểu nghịch lý rõ ràng là tại sao người chưa trưởng thành có thể cải thiện việc học ngôn ngữ, quan trọng là bạn cần biết cơ chế hoạt động của việc tiếp thu ngôn ngữ. Việc học một phần phụ thuộc vào hai hệ thống trí nhớ riêng biệt kết hợp các vùng não trước trán (the prefrontal cortex – PFC) khác nhau.

Một vùng mô tả việc ghi nhớ thông tin cụ thể (ví dụ: dữ kiện và sự kiện – những thứ có thể được nêu hoặc khai báo). Điều này liên quan đến các quá trình tiếp nhận của não, cách ghi nhớ thông tin quan trọng. Đây là lý do vì sao người lớn có thể tập trung và tiếp thu dữ kiện tương đối nhanh chóng.

Vùng thứ 2 là nơi ghi nhận các kỹ năng có được và kiến ​​thức đã học hỏi, cũng như các thói quen của bản thân. Những hành động này diễn ra theo bản năng và đây là yếu tố giúp trẻ em cạnh tranh với người lớn.

2 yếu tố này có liên quan như thế nào đến việc học ngôn ngữ?

Có vẻ như việc học ngôn ngữ dựa trên vùng não ghi nhớ thông tin. Ví dụ để học ngoại ngữ hiệu quả, bạn cần ghi nhớ từ vựng và ngữ pháp. Lúc này bạn cần có sự tập trung tốt và trau dồi mỗi ngày để việc sử dụng ngôn ngữ trở thành phản xạ không điều kiện. Tuy nhiên, điều này với người lớn dường như không dễ dàng vì họ không thể hoàn toàn tập trung toàn bộ thời gian cho việc học.

Khi tiếp thu ngôn ngữ một cách tự nhiên, trẻ em sẽ có khả năng học tập nhanh hơn vì dễ hình thành phản xạ không điều kiện. Trẻ em sẽ học theo các khuôn mẫu và bắt chước cách phát âm từ vựng, cách kết hợp từ ngữ để xây dựng câu. Ngay cả khi mắc lỗi, trẻ em vẫn có xu hướng làm theo những khuôn mẫu chung của ngôn ngữ.

Nhưng khi người lớn tích cực cố gắng học một ngôn ngữ mới, chúng ta có xu hướng dựa vào vỏ não trước của mình. Vùng lưu trữ thông tin của chúng ta hoạt động khi chúng ta cố ý tập trung vào việc ghi nhớ từ vựng và áp dụng ngữ pháp. Điều này không có nghĩa là học từ vựng và các quy tắc là hoàn toàn vô ích. Tập trung vào các chi tiết cụ thể có thể hữu ích và đó là nơi người lớn làm tốt hơn trẻ em. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy người lớn sẽ khó phản xạ nhanh với tiếng Anh nếu chỉ học mà không thực hành, sử dụng ngôn ngữ thường xuyên vì họ nghĩ rằng bản thân đã có nền tảng mà không có gắng trau dồi thường xuyên.

Ví dụ, nhà tâm lý học Eleonore Smalle và các đồng nghiệp đã phát hiện ra rằng việc “sử dụng” các nguồn lực nhận thức làm cạn kiệt khả năng kiểm soát nhận thức, cải thiện khả năng học ngôn ngữ ngầm. Trong một nghiên cứu gần đây, người lớn được tiếp xúc với một loạt âm tiết tạo nên các từ mới và sau đó kiểm tra xem họ nhớ lại những từ mới nào. So với những người trong nhóm đối chứng, người lớn có khả năng nhớ lại các từ tốt hơn khi họ xem một bộ phim câm cùng lúc họ nghe thấy những từ ngữ được sử dụng để kích thích sự lặp đi lặp lại.

Làm cách nào để “tắt” PFC của tôi?

Bạn không thể quay ngược thời gian để trở thành một đứa trẻ, nhưng có nhiều cách để thúc đẩy PFC của bạn thư giãn để hệ thống trí nhớ của bạn có thể tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn. Một số biện pháp có thể không phù hợp với cuộc sống hàng ngày, gây ra tác động không tốt cho việc học ngoại ngữ như thôi miên, làm gián đoạn giấc ngủ,…

Nhưng các nhà khoa học cũng đã làm gián đoạn các nguồn trí nhớ và thúc đẩy việc học kỹ năng theo một số cách dễ dàng kết hợp vào thói quen của bạn. Ví dụ, nghe nhạc làm giảm hoạt động của PFC và đã được chứng minh là có lợi cho việc học ngôn ngữ. Một bí quyết khác đó là hãy dành thời gian cho việc đi bộ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các hoạt động thể chất trong thời gian ngắn làm giảm kích hoạt vỏ não trước trán. Mặc dù chưa được nghiên cứu trực tiếp liên quan đến việc học ngôn ngữ, đi bộ đã được chứng minh là làm giảm hoạt động của vỏ não và cải thiện khả năng sáng tạo, giúp tâm trạng trở nên tốt hơn và tăng nhận thức.

Hãy trải nghiệm

Bạn không nên dành phần lớn thời gian để bắt buộc bản thân học ngôn ngữ mới. Thay vì tích cực cố gắng tập trung và ghi nhớ, bạn có thể thử cho phép mình trải nghiệm ngôn ngữ. Bằng cách xem các chương trình TV, tham gia các nhóm thảo luận hoặc nghe nhạc bằng ngôn ngữ bạn đang học, dần dần bạn có thể hình thành nên phản xạ với ngoại ngữ. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc ghi nhớ một danh sách các quy tắc từ vựng hoặc ngữ pháp, hãy thử đi dạo hoặc nghe một số bản nhạc để thư giãn trước khi tập trung vào việc học.

Green Edu hiện đang triển khai chương trình “Decoding IELTS” để giúp các bạn trẻ, người đi làm nâng cao khả năng sử dụng ngoại ngữ để đi du học hoặc phục vụ cho công việc. Tham khảo chi tiết chương trình tại: https://greenedu.vn/phat-trien-ban-than/decoding-ielts-cung-green-edu/ hoặc điền thông tin: https://forms.gle/gidKbYULXdnF86VSA để được đội ngũ Green Edu hỗ trợ nhanh nhất