Các loại hình âm nhạc

Trong nhiều thể loại âm nhạc như dân ca (folk), blues hay jazz, tiếng hát không chỉ là tiếng lòng của người nghệ sĩ, mà còn là của cả cộng đồng mà người nghệ sĩ đó thuộc về. Đơn cử như blues – loại hình âm nhạc xuất hiện vào cuối thế kỷ 19. Sau Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ năm 1863, sự phát triển của dòng nhạc blues song hành cùng sự tự do và cá nhân hóa của cộng đồng người gốc Phi tại Mỹ. Bắt nguồn từ những tiếng gọi cảm thán và lời đáp lại giữa trưa nắng gắt trên đồng ruộng, lời hát của blues thường gợi lên một thế giới thực tế khắc nghiệt: một tình yêu đã mất, sự tàn ác của các sĩ quan cảnh sát, sự áp bức dưới bàn tay của những người da trắng, v.v.

Đến với các loại hình âm nhạc hàn lâm hơn như Broadway và opera, người nghệ sĩ phải đáp ứng những đòi hỏi khắt khe cả về kỹ thuật thanh nhạc lẫn thể lực. Thông điệp của buổi biểu diễn không còn chỉ gói gọn trong một đoạn điệp khúc, mà sẽ được truyền tải qua toàn bộ những chiều kích không gian và thời gian mà khán giả là một phần trong đó. 

Trong những năm gần đây, nhiều nghệ sĩ hàn lâm đã hướng đến việc chuyển tải các vấn đề xã hội qua tác phẩm của mình. Một ví dụ điển hình là vở opera “Inheritance” – “Gia sản”, sản xuất bởi Susan Narucki. Thông qua câu chuyện của Sarah Winchester, người thừa kế gia tài của hãng súng trường Winchester và cũng là người bị ám ảnh bởi linh hồn của những người bị giết bởi những cây súng đó, vở opera khơi dậy một cái nhìn sâu sắc về những cuộc xả súng tại các trường học trên khắp nước Mỹ.

Tiềm năng của giáo dục nghệ thuật

Tại Hàn Quốc, với nhận thức rõ ràng rằng cảm thụ nghệ thuật là cần thiết để nâng cao mức độ hài lòng với cuộc sống trong mọi tầng lớp nhân dân, cũng như để góp phần giải quyết các xung đột văn hóa trong xã hội, chính phủ Hàn Quốc đã lấy chính sách “Hàn Quốc sáng tạo” làm đường lối phát triển văn hóa của đất nước trong suốt thế kỷ 21. 

Không chỉ trợ cấp cho các tổ chức nghệ thuật và nghệ sĩ, Hàn Quốc còn đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục nhằm phát triển một thế hệ khán giả quốc dân biết cảm thụ nghệ thuật. Chỉ riêng năm 2005, chính phủ đã chi 30 triệu đô la Mỹ cho việc nghiên cứu, thực hiện và đánh giá các dự án giáo dục văn hóa nghệ thuật và các hoạt động hỗ trợ. Con số này tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo.

Nhờ vậy, âm nhạc và điện ảnh Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ, góp phần phản ánh những vấn đề nhức nhối của xã hội. Bộ phim Cart (2014) của đạo diễn Boo Ji-young lấy cảm hứng từ sự kiện sa thải hàng loạt những nhân viên thời vụ của chuỗi siêu thị Homeover năm 2007. Ca khúc “Crying out” trong bộ phim chính là câu chuyện của một xã hội nhắm mắt làm ngơ trước sự bóc lột và cưỡng bách của những người lao động.

Ca khúc “Crying out” trong bộ phim Cart (2014) chính là câu chuyện của một xã hội nhắm mắt làm ngơ trước sự bóc lột và cưỡng bách của những người lao động.

Âm nhạc không chỉ có thể kêu gọi hành động vì những người yếu thế trong xã hội, nó còn có thể biểu dương những giá trị tốt đẹp của con người. Bài hát “Mother to Daughter” – “Lời mẹ gửi con gái” đã chạm đến đông đảo khán giả không chỉ ở Hàn Quốc mà còn ở Việt Nam. Bài hát là nỗi lòng người mẹ trước những điều không thể phân định rõ đúng sai khi nuôi dạy con nên người.

Bài hát “Mother to Daughter” – “Lời mẹ gửi con gái” là nỗi lòng người mẹ trước những điều không thể phân định rõ đúng sai khi nuôi dạy con nên người.

Tại Việt Nam, một trong những dự án âm nhạc có ý nghĩa xã hội gần đây là dự án “Let The Arts Speak”. Trong đêm nhạc ngày 29/11/2020, The Mai House Philharmonic đã quyết định tìm đến những nghệ sĩ khuyết tật với hoàn cảnh đặc biệt tại Sài Gòn và mang họ lên sân khấu lớn, để họ được toả sáng và đồng thời nuôi dưỡng tinh thần đam mê nghệ thuật.

Giớii thiệu dự án âm nhạc “Let The Arts Speak” hợp tác giữa The Mai House Philharmonic và những nghệ sĩ khuyết tật tại Sài Gòn.

Hãy thử một lần đắm mình vào một trải nghiệm âm nhạc có ý nghĩa cộng đồng. Rất có thể con người cũ bên trong bạn, định hình bởi những ranh giới về ngôn ngữ, chủng tộc hay quá khứ, sẽ được cảm hóa đủ để chuyển mình.